اسرار نماز – قسمت بیست و یکم

اسرار نماز

كليد قرآن

و عروج روح

نویسنده: محترم حکمتیار

قسمت: بیست و یکم

در كجا بايد به جستجوى خدا رفت؟

به اراده چه كسى همه اين دگرگونىها صورت مى گيرد، در حاليكه انسان بحيث اشرف مخلوقات و اكرم و اعلم آنها، در پيدايش خود در مرگ و زندگيش در حركتش بسوىكمال، در سير نزولى اش… محكوم و مقهور ضوابط، سنن و مقدراتى است كه از قبل تعيين شده و بر طبيعت او و بر همه هستى حاكم است و چار و ناچار از آن تبعيت مى كند، پس در وراى اين ضوابط و سنن قاهر و حاكم و مقدرات مسيطر اراده چه كسى حكومت مى كند؟ قرآن مى فرمايد:

قُلۡ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ قُلِ ٱللَّهُۚ قُلۡ أَفَٱتَّخَذۡتُم مِّن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَ لَا يَمۡلِكُونَ لِأَنفُسِهِمۡ نَفۡعٗا وَلَا ضَرّٗاۚ قُلۡ هَلۡ يَسۡتَوِي ٱلۡأَعۡمَىٰ وَٱلۡبَصِيرُ أَمۡ هَلۡ تَسۡتَوِي ٱلظُّلُمَٰتُ وَٱلنُّورُۗ أَمۡ جَعَلُواْ لِلَّهِ شُرَكَآءَ خَلَقُواْ كَخَلۡقِهِۦ فَتَشَٰبَهَ ٱلۡخَلۡقُ عَلَيۡهِمۡۚ قُلِ ٱللَّهُ خَٰلِقُ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُوَ ٱلۡوَٰحِدُ ٱلۡقَهَّٰرُ ١٦ : الرعد: 16

بگو آيا بجز وى سرپرستانى گرفته ايد كه براى خودشان نه مالك سود اند و نه زيان، بگو آيا نابينا و بينا برابر اند، يا آيا تاريكى و نور با هم برابر است، آيا براى الله شركاى را “در ذهن خود” ساخته اند كه چون آفرينش او “چيزى” آفريده اند و بدان سبب، آفرينش بر آنان مشتبه شده است بگو الله آفريدگار همه چيز است و او يگانه صاحب سلطه و قهار است.

آيا جز الله كسى را سراغ داريد كه در آفرينش و پرورش آسمانها و زمين نقشى داشته باشد؟ كسانى كه جز خدا ديگرى را ولى و سرپرست خود گرفته اند و طمع سود و خوف زيان از چنين آلهه ذهنى آنانرا به شرك كشانده و به آستانه ولايت شان به كرنش واداشته است، در واقع چون نابيناى اند كه از شناخت ما حولش عاجز بوده گاه پايش با مانعى تصادم مى كند و يا چون كسيكه در شب ديجور و يلدا در ظلمات و تاريكىها بسر مى برد همه چيز براى او نا آشنا است نه موقعيت خود را مى يابد و نه از موقعيت ديگرى چيزى ميداند كه مسلماً چنين شخصى با انسان بصير و آگاهى برابر و يكسان نيست كه در روشنائى قرار دارد و قضاوتش درباره همه چيز و معامله اش با آن آگاهانه و پس از شناخت آن است.

مشرك چون نابينائى است كه شرك همه چيز را بر او مغشوش ساخته است در حاليكه با وضوح مى نگرد، در همه اين كائنات وسيع و پهناور نمونه كوچكى يافت نمى شود كه جز “رب العالمين” كسى ديگرى آنرا آفريده باشد و تحت سرپرستى و ربوبيت كس ديگرى بسر برد ولى با آنهم عواملى كه از شركش مايه مى گيرد وضع را بر او مشتبه ساخته است در جستجوى ملجأ دروغين سر نيازمندى و اطاعت خم نموده از آفريدگار يگانه كه حكمش درهمه جا نافذ است به بغى و سركشى مى پردازد.

أَلَا لَهُ ٱلۡخَلۡقُ وَٱلۡأَمۡرُۗ تَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٥٤ : الاعراف: 54

آگاه باش كه آفرينش و فرمانروائى او راست با بركت است الله پروردگار عالميان.

چنانچه خلقت و آفرينش تنها كار اوست همچنان تدبير امور در اختيار او و او پروردگار همه عالم است.

قُلۡ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ ٱلسَّبۡعِ وَرَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ ٨٦ : المؤمنون: 86

بگو پروردگار آسمانهاى هفتگانه و پروردگار عرش سترگ كيست؟

ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ.  النمل: 26

الله “همان ذاتيست كه” جز او الهى نيست، پروردگار عرش عظيم.

از قول موسى عليه السلام در جواب تهديد فرعون كه متانت موسى عليه السلام و پاسخ جرأتمندانه او را در دربار خود جنون مى خواند مى فرمايد: پروردگارى كه بسوى وى جل شأنه دعوت مى كنم همان ذاتيست كه طلوع و غروب آفتاب و همه آنچه آفتاب بر آن مى تابد تحت ربوبيت اوست، اگر تعقلى داريد.

قَالَ رَبُّ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ وَمَا بَيۡنَهُمَآۖ إِن كُنتُمۡ تَعۡقِلُونَ ٢٨ : الشعراء: 28

گفت: پروردگار اين مشرق و آن مغرب و آنچه ميان ايندوست اگر تعقل مى ورزيد.

آرى: ذاتيكه پروردگار عرش بزرگ است همه چيز تحت سيطره عرش اويند و حكم او در همه جا نافذ است و جز او الهى وجود ندارد، بايد بر او  توكل كرد و او را براى خود كافى شمرد، آنچه قرآن در محل ديگرى مى فرمايد:

فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَقُلۡ حَسۡبِيَ ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُۖ وَهُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ ١٢٩ : التوبه: 129

پس اگر رو تافتند پس بگو الله برايم كافيست جز او الهى نيست، بر او توكل كرده ام و او پروردگار عرش با عظمت است.

آيا اينكه مى نگريم ستمگران در پايان امر به شامت جرم و عصيان شان مؤاخذه مى شوند، و جزاى ستمگرى و عصيانگرى هايشان را مىچشند، بذات خود گواه صادق اين امر نيست كه عالم ما را پروردگار نگهبانيست كه نمى گذارد زمين به تباهى كشانده شود، به داد مظلوم ميرسد و از ظالم انتقام مى كشد.

فَقُطِعَ دَابِرُ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْۚ وَٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٤٥ : الانعام: 45

پس ريشه قوم ستمگر بريده شد، و ستايش ها همه الله راست پروردگار عالميان.

همچنان در محل ديگرى دگرگونىهاى منظم و هدفمندانه طبيعت و نتائجى كه برآن مرتب مى شود بحيث دليلى براى اين ادعا ارائه مى گردد كه پروردگار اين عالم يكى است و جز او الهى وجود ندارد، چنانچه مى فرمايد:

ٱللَّهُ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ لِتَسۡكُنُواْ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبۡصِرًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَشۡكُرُونَ ٦١ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمۡ خَٰلِقُ كُلِّ شَيۡءٖ لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ فَأَنَّىٰ تُؤۡفَكُونَ ٦٢ : غافر: 61 ـ 62

الله همان ذاتيست كه شب را براى تان ساخت تا در آن آرام گيريد و روز را وسيله رويت و بينش، يقيناً كه خداوند  صاحب فضل است بر مردم اما اكثر مردم سپاسگذارى نمى كنند، اينست  الله  پروردگارتان خالق همه چيز الهى جز او نيست، پس چگونه بدام دروغ مى آفتيد.

و در آيات ديگرى در رابطه با اينكه زمين و آسمان هر يكى به نحوى آفريده شده است كه غايه را به نفع انسان تحويل دهد چنين مى آيد:

ٱللَّهُ ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلۡأَرۡضَ قَرَارٗا وَٱلسَّمَآءَ بِنَآءٗ وَصَوَّرَكُمۡ فَأَحۡسَنَ صُوَرَكُمۡ وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِۚ ذَٰلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمۡۖ فَتَبَارَكَ ٱللَّهُ رَبُّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٦٤ هُوَ ٱلۡحَيُّ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ فَٱدۡعُوهُ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَۗ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٦٥ : غافر: 64 ـ 65

الله همان ذاتيست كه زمين را براى تان قرارگاهى و آسمان را سقفى ساخت و بشما صورت بخشيد، پس صورت تان را نيكو ساخت و از پاكيزه ها به شما روزى داد، اينست پروردگارتان، پس با بركت است الله پروردگار عالميان. پس او را به كمك بطلبيد در حاليكه دين تانرا براى او خالص كننده ايد، ستايش ها همه الله راست پروردگار عالميان.

يعنى هدفمندى شب و روز و نتائجى كه بران مرتب مى شود، به نحوى كه شب زمينه اى براى سكون و آرامش تان بوده، نيروهاى مصرف شده تانرا در آن جبران نموده، به تجديد نيرو و اكمال قوا پرداخته، براى ادامه كار و پيكار فرداى تان مستعد مى شويد و روز را معاش تان و وسيله تأمين معيشت تان قرار داده است، به نحوى كه همه چيز را در روشنائى آن شناسائى نموده و بكار مى بريد، پروردگار رحمان با ايجاد اين هم آهنگى و تناسق ميان حوايج و نيازمندىهاى انسان و جوابگوئى طبيعت با دگرگونى هاى خود، رحمت وسيع و فضل مى پايانش را شامل حال انسان ساخته است.

ادامه دارد …