حکمتیار و حزب اسلامی؛ نماد ایثار و مجاهدت در تاریخ معاصر افغانستان
نویسنده: اتل استانکزی
تاریخ افغانستان پر از انسانهای شجاع و فداکاری است که برای دفاع از اسلام، آزادی، عدالت و ارزشهای ملی جان و دل خود را در مسیر ملت گذاشتهاند. در میان این شخصیتها، انجنیر ګلبدین حکمتیار و حزب اسلامی جایگاهی ویژه دارند، چرا که نه تنها در میدان جنگ، بلکه در حوزههای اجتماعی، فرهنگی و تربیتی نیز نقشی بیبدیل ایفا کردند.
حزب اسلامی در دوران جهاد، بیش از یک جنبش مسلحانه بود؛ این حزب نماد نظم، تعهد و فداکاری بود. در شرایط سخت مهاجرت و آوارگی، این تشکیلات برای مردان و زنان، مدارس و مراکز آموزشی ایجاد کرد، کادرهای منظم و وفادار تربیت نمود و چارچوبی مستحکم از اصول، اخلاق و فکری ارائه داد که در بسیاری از گروههای همعصر اش نادر بود. حزب اسلامی توانست از تعصبات قومی و زبانی فاصله بگیرد و خود را به عنوان یک حرکت ملی و اسلامی معرفی کند، نه صرفاً یک گروه جهادی محدود.
حکمتیار به عنوان رهبر این حزب، نه تنها سیاستمدار، بلکه یک مفسر، مهندس و متفکر بود. او نشان داد که رهبری واقعی ترکیبی است از دانش، تقوا و تعهد عملی. در دوران جهاد، او با شجاعت، دوراندیشی و درک عمیق از شرایط ملی، توانست حزب اسلامی را در مسیر مقاومت و خدمت به ملت هدایت کند، در حالی که بسیاری از رهبران دیگر، در چالشهای قدرت و فساد، راه خود را گم کردند.
ایثار و فداکاری حکمتیار و کادرهای حزب اسلامی محدود به میدان جنگ نبود. آنان در شرایط دشوار، با از خودگذشتگی برای رفاه مردم، ایجاد مراکز آموزشی، حمایت از خانوادههای آواره و تربیت نسل آینده تلاش کردند. این خدمتها نشان میدهد که مبارزه واقعی فقط با اسلحه نیست، بلکه با علم، اخلاق و تعهد نیز شکل میگیرد.
متأسفانه تاریخ همیشه عادل نیست و بسیاری از تلاشها و قربانیها در سایه تبلیغات و سوءتفاهمها نادیده گرفته میشوند. اما حقیقت این است که هیچ ظلم و تحریف تاریخی نمیتواند فداکاریها و اثرات ماندگار حکمتیار و حزب اسلامی را پاک کند. آنان در حافظه جمعی ملت به عنوان نماد پایداری، مقاومت و عشق به وطن ثبت شدهاند.
درس مهم از مسیر حزب اسلامی و حکمتیار این است که هر حرکت یا رهبری موفق، نیازمند نظم، اصول و انسجام فکری است. حتی شجاعترین و فداکارترین انسانها، اگر در نظام ضعیف یا شرایط غیرقابل کنترل قرار گیرند، نمیتوانند ظرفیت واقعی خود را نشان دهند. تاریخ، در نهایت، از عملکرد نظامها و از مقاومت و ایثار افراد بزرگ یاد خواهد کرد، نه فقط از قدرتهای زودگذر.
حکمتیار هرچند به مقام ریاست جمهوری نرسید، اما با جهاد، ایثار و خدمت خود به ملت افغانستان، نامش همواره در تاریخ سیاسی و ملی کشور خواهد درخشید. او و حزب اسلامی، نمونهای زنده از تعهد، شجاعت و امید به فردای بهتر برای افغانستان هستند و یاد و درسهای آنها، الهامبخش نسلهای آینده خواهد بود.
