نهضت اسلامی افغانستان

شورای قیادی نهضت

نویسنده: قاضی عبدالحی فقیری

قسمت: دهم

با شهادت نیازی، نهضت اسلامی مدتی بدون رهبر باقی ماند. در ۱۳ میزان سال ۱۳۵۰، به تعداد ۲۶ نفر از اعضای نهضت طی نشستی در مسجد پل تخنیک، پنج نفر ذیل را به حیث کدر رهبری یا شورای قیادی انتخاب کردند: شهید مولوی حبیب الرحمن، شهید انجینر حبیب الرحمن، شهید غلام ربانی عطیش، شهید انجینر سیف الدین نصرتیار و محترم انجینر گلبدین حکمتیار.

البته این انتخاب بعد از چند ماه تأخیر صورت گرفت، زیرا اعضای نهضت در این مدت در تلاش بودند تا یکی از شخصیت های علمی مشهور را از میان استادان پوهنتون به رهبری برگزینند، ولی همه از پذیرش این مسئولیت، در حالی که قدم اول آن تصادم با نظام شاهی و خطر زندان یا از دست دادن وظیفه بود، سرباز زدند.

حکمتیار بعد از این تجربه به همه حلقات و گروه هایی که می خواهند برای اسلام کار کنند توصیه نموده می گوید: بگذارید رهبری از میان خودتان تبارز کند و انتخاب شود و هیچ گاه دنبال شخصیت های مشهور، در حالی که عزم مبارزه را ندارند، به خاطر پر کردن خلای رهبری خود را سرگردان نکنید (اسلامی نهضت، ص ۱۹۹).

جریان انتخابات در شماره ۱۱۱۵ مورخ ۱۸ میزان سال ۱۳۵۰ هفته نامه گهیح نشر شده و گفته بود: این انتخابات خیلی مناسب و بجا است و باید اطاعت کامل صورت گیرد. بدون شک، جریانات چپی حیثیت رئیسه را به خدمتگاران مشایخ درباری حکومت گرا متهم خواهد کرد و بعضی جوانان از روی حسادت به آنها بدبینی نشان خواهند داد.

شایان ذکر است که در جریان زندانی شدن حکمتیار و داکتر عمر، به خاطر رفع خلای رهبری، انجینر حبیب الرحمن و سیف الدین نصرتیار با عده یی از اعضای نهضت به خانه استاد ربانی رفته، او را امیر نهضت و سیاف را معاون تعیین کردند و انجینر حبیب الرحمن نیز به حیث امیر انتخاب گردید، که بعد از رهایی حکمتیار و داکتر عمر، رهبری به دوش شهید انجینر حبیب الرحمن بود.

معرفی مختصر شورای قیادی

انجینر گلبدین حکمتیار

مؤسس و بنیانگذار جهاد مسلحانه بر ضد کمونیزم، در سال ۱۳۲۷ در امام صاحب به دنیا آمده است. دروس ابتداییه را در لیسه امام صاحب کندز به پایان رسانیده و به حربی شونخی انتخاب شد. بعد از مدتی آن را ترک کرده و لیسه کندز را تا پایان صنف دوازده ادامه داد و در این مدت در مناقشات سیاسی با همصنفان کمونست خود فعال بود.

در اوج مبارزات کمونستی به پولتخنیک کابل پیوست و در نقطه محوری تقابل با کمونستان قرار گرفت. در زمانی که هیچ کسی در پوهنتون در مقابل آنان جرأت ایستادن را نداشت، او با چند تن از همفکرانش طرح تأسیس نهضتی را در پوهنتون ریخت که از اسلام دفاع نماید و کمونستان را از فضای علمی و سیاسی کشور برانند.

به سبب همین فعالیت ها به عنوان جوانی لایق، شجاع، متعهد و سازش ناپذیر شناخته شد. به دلیل مبارزه با کمونست ها و نظام شاهی، با یارانش زندانی گردید و در زندان علاوه بر فعالیت سیاسی به حفظ قرآن نیز پرداخت.

پس از رهایی، به تنظیم صاحب منصبان اردو پرداخت. در زمان داود به اتهام کودتا تحت تعقیب قرار گرفت و به اعدام غیابی محکوم شد، بناً مجبور به ترک کشور گردید. در سال ۱۳۵۴ قیام مسلحانه نهضت اسلامی را رهبری کرد و فصل جدیدی از جهاد و مبارزه را آغاز نمود.

انجینر حبیب الرحمن شهید

در نجراب به دنیا آمده است. در سال ۱۳۴۹ رهبری تظاهرات محصلین بر ضد فلم بی خدایی را به دوش داشت که سبب اخراجش از پوهنتون گردید.

در حالی که پولتخنیک مرکز فعالیت کمونست ها بود، آن را به سنگر مبارزات اسلامی مبدل ساخت. در انتخابات سال ۱۳۵۲ اتحادیه محصلین، با کسب اکثریت آرا به حیث نماینده تعیین گردید.

پس از کودتای داود، مبارزات خود را ادامه داده و سرانجام دستگیر و به اعدام محکوم شد. حکم اعدام وی در ۱۰ اسد ۱۳۵۳ تطبیق گردید.

شهادت او تأثیر عمیقی بر نهضت گذاشت و پس از آن، اعضای نهضت در ولایات مختلف دست به فعالیت های مسلحانه زدند. وی شخصیتی باایمان، متعهد و دارای تفکر قوی بود و اثر «جهان بینی توحیدی» را از خود به جا گذاشت.

مولوی حبیب الرحمن شهید

در سال ۱۳۲۵ در لغمان به دنیا آمد. در سال ۱۳۴۶ شامل پوهنحی شرعیات پوهنتون کابل شد و در کنار نیازی مبارزات خود را آغاز کرد.

در نخستین نشست نهضت حضور داشت و تا زمان شهادت فعال باقی ماند. در درگیری های پولتخنیک یک چشم خود را از دست داد.

شخصیتی شجاع، متدین و دارای روحیه قوی بود. در فعالیت های نهضت نقش مهم داشت و در انتخابات سال ۱۳۵۰ عضو شورای قیادی گردید.

در سال ۱۳۵۴ قیام لغمان را رهبری کرد و بعداً دستگیر و به اعدام محکوم شد. در ۱۴ سرطان ۱۳۵۶ به شهادت رسید.

استاد غلام ربانی عطیش

در پغمان به دنیا آمد و در پوهنحی شرعیات به تحصیل پرداخت. به سبب دانش دینی و فکری، جایگاه علمی خوبی به دست آورد.

پس از فراغت، به حیث استاد ایفای وظیفه نمود و از این طریق در کار دعوت اسلامی سهم گرفت. وی از جمله اعضای فعال نهضت بود که در تأسیس آن نقش داشت.

او در جمع شورای دوازده نفری تأسیس نهضت شامل بود و بعد از شهادت نیازی، به حیث عضو شورای قیادی انتخاب گردید.

در جریان فعالیت های نهضت، در بخش های فکری و تنظیمی سهم داشته و در پیشبرد اهداف نهضت با سایر اعضا همکاری می نمود.

انجینر سیف الدین نصرتیار

انجینر سیف الدین نصرتیار از جمله اعضای اولیه نهضت اسلامی بود که در جریان شکل گیری این حرکت، در کنار سایر بنیانگذاران سهم گرفت.

وی در محیط پوهنتون در میان جوانان مسلمان فعالیت داشته و در جهت تقویت روحیه اسلامی و مقابله با افکار کمونستی تلاش می نمود.

در نشست های نهضت حضور فعال داشته و در امور تشکیلاتی و تنظیمی سهم می گرفت. به سبب همین فعالیت ها، مورد اعتماد اعضای نهضت قرار داشت.

در تاریخ ۱۳ میزان ۱۳۵۰، در جمع پنج نفری شورای قیادی انتخاب گردید و در پیشبرد امور نهضت نقش ایفا نمود.

در جریان مبارزات، در کنار سایر اعضا به فعالیت ادامه داده و در شرایط دشوار آن زمان، در راه اهداف نهضت سهم گرفت.