وأذن فی الناس بالحج

نویسنده: قاضی عبدالحی فقیری

قسمت: دوم

مسافران حج کسانی هستند که الله متعال آنها را از میان صدها ملیون مسلمان برای مهمانی در خانه خود دعوت داده است. تا خودش نخواهد کسی توفیق راه یافتن به دروازه خانه او تعالی راه نمی یابد.

پیامبر صلی الله علیه وسلم فرموده اند: هر کس به زیارت این خانه بیاید واز اعمال و سخنان نا شایسته خود را نګهدارد به مثل روز تولدش (پاک از ګناهان) بر میګردد.

همچنان فرموده اند: عمره تا عمره دیګر کفاره ګناهان بین آنهاست و حج مبرور (حج درست) پاداشش بهشت است. حج مبرور حجی است که خالص برای کسب رضای الله متعال بوده و طبق سنت پیامبر اسلام اداء شود و مخالفتی در آن صورت نګیرد.

قبل از سفر احکام حج را فرا بګیرید و با علم کامل بسوی بیت الله حرکت کنید. قبل از سفر حج نیت خود را خوب بررسی کنید که هدف از سفر تنها و تنها مغفرت ګناهان و ادای فریضه رحمان باشد. بعد از صفای نیت تصمیم سفر را بګیر، بدان که الله پاک است و تنها اعمال پاک را ميپذیرد بناءً اموال و وسایل خود را حتی از شبه حرام پاک کن و بدان که هر مقدار پولی که برای عیال میګذاری و یا در سفر بر خود و دیګران خرچ میکنی انفاق فی سبیل الله است.

از حقوق و امانات دیګران خود را خلاص کن قرض ها را بپرداز نفقه عیال را مشخص کن، پول بیشتر از ضرورت به نیت کمک به دیګران با خود بردار زیرا جمله (تزودوا) همین را افاده میکند

باخانواده خدا حافظی کن و آنها را به الله متعال (الذی لا تضیع و دائعه) بسپار وصیت خود را نوشته نزد شان بګذار. هر کدام را جدا جدا در آغوش بګیرد و با آنها وداع کن. پس قصد میقات و احرام را کن.

احرام: وقتی به میقات رسیدی غسل نموده و ناخن ها را کوتاه کن و خود را برای پوشیدن لباس احرام آماده بساز، احرام مردها دو پارچه سفید نا دوخته به مثابه کفن است. و زنها لباس خاصی ندارند. احرام مرګ آخرت کفن قبر و بالاخره روزی را بیاد می آورد که دوستان جیب های ما را خالی کرده و جز کفن همه چیز ما را از ما دور میکنند، با پوشیدن احرام مثل روز مرګ سفر بسوی خدا آغاز می شود، در زندګی خودت به دستان خود به خود کفن میکنی. همه آنچه پوشیده یی و یا در جیب ها داری در می آوری و همانند مرده ها تنها با کفن بسوی صحرای عرفات حرکت نموده و صحرای محشر را بیاد می آوری.

با زبان و دل میګویی (لبیک اللهم عمرة و حجاً) سپس تلبیه را که ترانه زیبای حجاج است به آواز بلند میخوانی: لبیک اللهم لبیک … این ذکر و ترانه زیبا در عمره تا آغاز طواف ادامه می داشته باشد و در حج با زدن جمره عقبه قطع می شود.

سهل بن سعد رضی الله عنه از پيامبر صلی الله علیه وسلم روایت میکند که فرمودند: هرګاه مسلمانی تلبیه بګوید هر آنچه در راست و چپ او از درختان و سنګها و کلخ هاست تلبیه میګویند.

ابوبکر صدیق رضی الله عنه میګوید: از پیامبر صلی الله علیه وسلم پرسیدند کدام حج بهتر است فرمودند: العج و الثج یعنی بلند کردن آواز در تلبیه تا آخرین حد توان و ریختاندن خون حیوانات هدی و قربانی.

ګر چه تلبیه باید مسلسل و تا آخرین حد توان بلند ګفته شود ‎اما در جاهای ذیل تاکید بیشتر آمده:

در وقت بالا و پائين شدن در تپه ها، بعد از نماز ها، با آغاز شب و روز، هنګام رو برو شدن کاروان ها، وقتی به موتر یا طیاره سوار و یا پائين می شویم. وقتی تلبیه دیګران را می شنویم و هنګامی که خانه کعبه را می بینیم.

پيامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: جبرئيل علیه السلام آمد و ګفت به اصحاب امر کن که تلبیه را بلند بګويند. بستن احرام ما را با هم مساوی می سازد صاحبان لباسهای فاخر مثل فقرا می پوشند.

محرم باید ممنوعات احرام را رعایت کند. حتی ناخن و موی خود را هم نګیرد و از کندن نباتات و کشتن حیوانات و حشرات من باب اولی اجتناب کند. خوشبویی استعمال نکند و با همسر خود در مسایل زناشوهری صحبت نکند.

در احرام اشتباهاتی صورت میګیرد مثلاً : بعضی ها از میقات عبور کرده احرام می بندد که در ینصورت دم لازم می شود و یا از آغاز احرام اضطباع میکند در حالیکه تنها در سه شوط اول طواف اضطباع سنت است.

ترک کامل تلبیه و یا سرګردان بودن دنبال دروازه خاص حرم چون باب السلام و خواندن دعا های خاصی در هر دور طواف و در بقیه مناسک نیز از اشتباهات است.

وقتی چشمت به کعبه افتاد دعا کن که مستجاب  است و ما را هم فراموش نکن.

فی رحاب بیت الله الحرام

وقتی به مکه رسیدی غسل کردن سنت است. بادیدن خانه های مکه دل ها می تپد و ضربان قلب بالا می رود شوق دیدار  وجود را به لرزه در می آورد و آتش شوق شعله ور تر می شود، چشم ها اشک شوق می ریزند و آواز  تلبیه تو تحت تأثیر غوصه ګلو قرار میګیرد و وای و افسوس اګر کسی را مشاهده تعمیرات و دکان های مجلل مکه از شوق دیدار  مشغول کند. وذلک هو الخسران المبین

در مسجد الحرام اګر امکانات میسر بود از  باب السلام داخل شو و اګر میسر نبود هر دروازه یی که پيش آمد خوش آمد، دعای دخول مسجد را بخوان و تلبیه بګو، هر آنچه که ذهن را مشغول میکند از قبیل حفظ لوازم، ګرسنګی، تنګی وضو  پراګندګی رفقا وغیره همه را قبل از دخول به مسجد به اتمام برسان تا بدون تشتت افکار به ملاقات برسی. نابود باد تماس های تلیفونی و سلفی ها و ریاکاری در داخل حرم.

قلبت را در یکی از پایه های مسجد محکم ببند، مراقب باش تا مبادا خود را باز کرده فرار نکند. داخل مسجد ازدحام است صبر داشته باش کسی را اذیت نکن و با ضعیفان کمک کن تا آنها نیز بتوانند از لذت ملاقات محبوب که صدها کیلومتر را بخاطر آن پيموده اند لذت ببرند. شاید راهشان دور تر از  راهت و شوق شان کمتر از شوق تو نباشد پس خود را از دیګران مستحق تر نشمار  بلکه همرکاب دیګران به طواف و مناجات بپرداز.(فلا رفث ولا فسوق ولاجدال فی الحج) وقتی چشم به کعبه می افتد دعا قبول می شود.

جعل الله الکعبه البیت الحرام قیاما للناس- فلیعبدوا رب هذا البیت. دعا کن ګریه کن و سپس خود را به حجر الاسود که قطعه یی از  وطن اصلی ما مسلمانان (جنت) است رسانده و با دست بګیر و ببوس وبګو بسم الله والله اکبر.

هر کس آنرا ببوسد و یا به آن دست بګذارد ګویا که دست الله را بوسیده و یا با  الله مصافحه کرده است. از حجرالاسود طواف را شروع نموده وباید اضطباع هم بکنی، یعنی شانه راست را برهنه کرده و احرام را از زیر بغل بګذرانی. در هر بار حجرالاسود را استلام کنی و رکن یمانی را لمس و در سه شوط اول رمل نمایی یعنی طوری راه بروی که شبیه دویدن باشد ولی قدم ها را نزدیک بګذار، اشتباه در طواف این است که از  حجرالاسود آغاز  نکنی و یا به دیګران نزدیک حجر الاسود مزاحمت کنی، رکن یمانی را عوض لمس ببوسی و یا اینکه در همه اشواط رمل نمایی. در هر شوط دعای خاصی بخوانی کعبه را بطرف چپ قرار ندهی، هر  رکن را لمس کنی و به آواز بلند دعا بخوانی که باعث مزاحمت به دیګران شده خشوع از بین برود. اينها همه اشتباه است لمس و تقبیل مقام ابراهیم و طویل خواندن دو  رکعت در آنجا نیز خلاف سنت بوده اشتباه است.

خواندن دعای (ربنا آتنا فی الدنیا حسنه و فی الاخرة حسنة وقنا عذاب النار) در بین رکن یمانی و حجر الاسود سنت است.

در نماز طواف بهتر است سوره کافرون و اخلاص را بخوانی بعد دعای طولانی کن، بعد از آب مبارک زم زم بنوش به هر نیتی که بنوشی همان می شود، بسیار بنوش تا حدی که دیګر توان نوشیدن را از دست بدهی. دعایی مستجاب همراه با نوشیدن زمزم است بعد برګرد و حجر الاسود را ببوس سپس به صفا رفته و بخوان (ان الصفا و المروة من شعائر الله).

مسافر حج از آغاز تلبیه تا طواف بیت الله الی پایان نسک در هر کجایی درس های بزرګ در عقیده توحید و یکتاپرستی را فرا میګیرد. برای اولین بار که شعار توحید را بلند نموده میګوید لبیک لاشریک لک وهمین ترانه توحید را به آواز بلند زمزمه میکند، لانه های شرک را در درون خود و در ماحول خویش ویران میکند، تنها الله را عبادت میکند و تنها از او استعانت می جوید و تنها بر او توکل میکند.

حتی ابراهیم علیه السلام خلیل الرحمن پدر انبياء بانی این کعبه و این شهر برخود و اولاد خود از شرک ترسیده میګويد: وجنبنی و بنی ان نعبد الاصنام رب انهن اضللن کثیرا من الناس: من و فرزندانم را از عبادت بت ها نګهدار پروردګار ا این بتها بسیاری مردم را ګمراه کرده است.

ابراهیم تیمی میګوید: وقتی ابراهیم علیه السلام بترسد چه کسی می تواند از آن مطمئن باشد بعضی حالات شرک خیلی خفی و پنهان تر از آواز پای مرچه است.

اللهم انا نعوذبک من ان نشرک بک شيئاً نعلمه و نستغفرک لما لا نعلمه.

وقتی لبیک میګویی یعنی دعوت به حج پروردګار را که فرموده و لله علی الناس حج البیت و صدای ابراهیم را که به او  امر  شد و أذن فی الناس بالحج را لبیک میګویی.

طواف کعبه برای ما درس توحید در طواف را میدهد جز کعبه هیچ محل دیګری برای طواف نیست یک قبله یک کعبه و یک محل برای طواف این است توحید. در هر جای دیګر به جز  کعبه طواف کردن مخالف با توحید بوده و حرام است. ولی افسوس بر مسلمانان جاهلی که به غیر از کعبه جاهای دیګر  را هم مستحق طواف می دانند.

اجماع علمای اسلام بر این است که جز کعبه جای دیګری برای طواف در زمین نیست و جز حجر جای دیګری برای بوسیدن نیست و جز رکن یمانی جای دیګری برای لمس کردن نیست. طواف کعبه و تقبیل حجر  و لمس رکن همه طبق امر الله و امر  رسول الله است. و از بهترین عبادات در حج است به همین دلیل عمر  رضی الله عنه میګويد: میدانم که تو یک سنګ هستی نفع و ضروری نداری اګر نمی دیدم که رسول الله ترا بوسید من هرګز نمی بوسیدم.

عمر رضی الله عنه می خواست برای مردم بفهماند که بوسیدن حجر عبادت الله است نه تعظیم سنګ ها.

وقتی پیامبر صلی الله علیه وسلم به صفا بالا شد آیه فوق را تلاوت نموده فرمود: أبداء بما بداء الله به (یعنی که الله متعال در آیه اول صفا را ذکر کرده من هم سعی را از صفا شروع میکنم).

بالای کوه صفا رو به طرف کعبه ګردانده طولانی دعا کنید که یکی از اماکن اجابت دعا همین است. پيامبر صلی الله علیه وسلم در دعاهای خود این اذکار را نیز سه بار خوانده أند:

الله اکبر الله اکبر الله اکبر لا اله الاالله وحده لا شریک له له الملک  و له الحمد وهو علی کل شئ قدیر  لا اله الا الله وحده آنجز وعده و نصر عبده وهزم الاحزاب وحده.

پس پیامبر صلی الله علیه وسلم را بیاد بیاور که درین کوه بالا شد و رو به کعبه آورده دعا طولانی نموده تو هم به نقش قدم ایشان پا بګذار به خودت و به همه مسلمانان دعا کن.

پيامبر صلی الله علیه وسلم فرموده اند: وقتی آب مشک هاجر تمام شد و خودش و طفل کوچکش تشنه شدند و دید که طفل از شدت تشنګی در خود می پيچد به کوه صفا بالا شده و به هر طرف نظر انداخت تا اګر کسی را ببیند. پس از آنجا پائين شده بطرف مروه روان شد وقتی به وادی سیل رو رسید دوید بعد به طرف مروه بالا شد و به هر طرف نظر انداخت ولی کسی را ندید، این کار را هفت بار تکرار کرد.

از صفا پائين آمده به طرف مروه برو وقتی به چراغ سبز رسیدی به سرعت دوش کن تا به چراغ سبز دیګر سپس بطرف مروه  بشکل عادی روان شده بر آن بالا شو رو به کعبه نموده و طولانی دعا کن. و همان ذکری که در صفا خواندی سه بار بخوان. هفت بار همین طور بین صفا و مروه رفت و آمد کن.

بعضی ها در همه سعی می دوند در حالیکه دویدن فقط بین دو چراغ سبز است. اګر این دوش بخاطر تمام کردن در وقت کم باشد این خساره بزرګ است. عبادت باید با خشوع خضوع سکینه و وقار را انجام شود. دویدن خواهران در بین چراغ سبز اشتباه است. زیرا این عبادت مخصوص مردان است اشتباه دیګر خواندن دعاهای مخصوص برای هر دور سعی است که چنین چیزی در حدیث نیامده است.

بعد از پایان سعی نوبت آخرین عمل عمره که عبارت از تراشیدن و یا کوتاه کردن موهای سر است. در عبادت حج و عمره تراشیدن سر بهتر از کوتاه کردن است ولی اګر حج به حدی نزدیک باشد که موی سر نبرآید خوب است در عمره موها را کوتاه کنی و در حج بتراشی.

پيامبر صلی الله علیه وسلم سه بار فرمودند رحمه الله المحلقین- عده یی ګفتند والمقصرین یا رسول الله. ایشان بار چهارم ګفتند والمقصرین. بعضی ها به ګرفتن قسمت های از موی سر اکتفأ می کنند که اشتباه است دیګر عمره تمام است و همه ممنوعات احرام برایت حلال ګردید.