حکمتیار: روسیه، هند و ایران بازی های دوگانه با افغانستان را کنار بگذارند

(نهضت) محترم انجنیر حکمتیار، رهبر معزز حزب اسلامی افغانستان، در تازه ترین پیام خود در صفحه ایکس (توییتر سابق)، روسیه، هند و ایران را مخاطب قرار داده و از این سه کشور خواسته است  «بازی های دوگانه» با افغانستان و افغان ها را کنار بگذارند.

محترم حکمتیار در این پیام، سیاست این کشورها را در برابر افغانستان به دو دوره پیوند می دهد؛ گذشته ای که این کشورها در کنار امریکا و در حمایت از برخی گروه های نیابتی قرار گرفتند، و وضعیت کنونی که با وجود روابط رسمی و سیاسی افغانستان، از جریان های مخالف مسلح نیز حمایت می کنند.

متن پیام محترم انجنیر حکمتیار:

«روسیه، هند و ایران باید بازی های دوگانه را با افغانستان و افغان ها کنار بگذارند؛ دیروز امریکا را در اشغال کشور ما کمک کردند، امروز سیاست های همسو با نمایندگان متقاعدش را اعمال می کنند؛ عوض حمایت از گروه های چند تابعیته و عامل جنگ نیابتی؛ از مردم مظلوم افغانستان و روند صلح حمایت کنید.»

بخش نخست این پیام به یک سابقه تاریخی مشخص اشاره دارد. در سال های پیش از سقوط رژیم طالبان در ۲۰۰۱، روسیه، ایران و هند از جبهه متحد شمال حمایت می کردند؛ جبهه ای که مهم ترین نیروی مسلح مخالف طالبان بود. Human Rights Watch در گزارش های سال ۲۰۰۱، کمک های نظامی روسیه و ایران به جبهه متحد شمال را مستند کرده است. وزیر دفاع روسیه نیز در سپتمبر ۲۰۰۱ گفته بود که کشورش از سال ۱۹۹۶ به صورت دوامدار به این جبهه کمک کرده است. وزیر دفاع ایران نیز در همان سال ادامه حمایت از جبهه متحد شمال و ارسال اسلحه به آن را تایید کرده بود.

هند نیز در همان دوره در کنار روسیه و ایران از جبهه متحد شمال حمایت می کرد. گزارش های تاریخی درباره افغانستان نشان می دهد که این سه کشور در دهه ۱۹۹۰ و تا سال ۲۰۰۱ مواضع و همکاری های مشترک داشتند و گروه هایی را در افغانستان حمایت می کردند. گزارش های آن زمان از کمک های سیاسی، مالی و لوژستیکی هند برای گروه های نیابتی مخصوصاً جبهه شمال سخن گفته اند.

پس از حملات ۱۱ سپتمبر ۲۰۰۱، جبهه متحد شمال به یکی از نیروهای اصلی طرف همکاری امریکا تبدیل شد. Human Rights Watch در اکتوبر ۲۰۰۱ گزارش داده بود که امریکا در حال ایجاد ائتلافی بود که نیروهای جبهه متحد شمال نیز بخش اصلی آن را تشکیل می دادند و واشنگتن در صدد یافتن راه های کمک به این نیروها بود.

رهبر محترم حزب اسلامی افغانستان در پیام تازه خود، با اشاره به همین سابقه، می گوید روسیه، هند و ایران باید از تکرار چنین سیاست هایی خودداری کنند. نکته اساسی در سخن او، صرفاً داشتن روابط سیاسی با افغانستان نیست؛ بلکه تفاوت میان روابط علنی دیپلوماتیک با افغانستان و کمک های مالی و نظامی با گروه های بدنام و نیابتی در پشت پرده است.

بر اساس این برداشت از پیام، نگرانی اصلی آن است که یک کشور در ظاهر با افغانستان روابط سیاسی و دیپلوماتیک داشته باشد، اما همزمان با جریان های مسلح مخالف ارتباط برقرار کند، برای آنان امکانات فراهم سازد یا از آنان به عنوان ابزار فشار و جنگ نیابتی استفاده کند. این همان چیزی است که محترم حکمتیار از آن با عنوان «بازی های دوگانه» یاد می کند.

این نگرانی در شرایط کنونی نیز قابل طرح است؛ زیرا در افغانستان هنوز جریان های مسلح مخالف حکومت طالبان فعالیت دارند. گزارش های جدید درباره وضعیت امنیتی افغانستان از فعالیت برخی گروه های نیابتی مسلح خبر می دهند.

با این حال؛ پیام محترم حکمتیار را می توان یک هشدار روشن به سه کشور دانست: روابط رسمی با افغانستان نباید همزمان با حمایت پنهانی از جریان های مسلح و مخالفان این کشور همراه باشد. اگر کشوری واقعاً خواهان ثبات افغانستان است، به جای تقویت طرف های جنگ، باید از مردم افغانستان، صلح و یک راه حل سیاسی حمایت کند.

حکمتیار در بخش پایانی پیام خود نیز همین خواست را مطرح کرده و از روسیه، هند و ایران می خواهد به جای حمایت از «گروه های چند تابعیته و عامل جنگ نیابتی»، از مردم مظلوم افغانستان و روند صلح حمایت کنند.

مسأله از نگاه این پیام، قطع روابط افغانستان با کشورهای منطقه نیست. افغانستان می تواند با روسیه، هند، ایران و سایر کشورها روابط سیاسی و اقتصادی داشته باشد؛ اما این روابط زمانی می تواند به ثبات کشور کمک کند که روابط علنی با افغانستان با سیاست پنهانی برای تقویت مخالفان مسلح در تضاد نباشد.

تجربه چند دهه گذشته افغانستان نشان داده است که هرگاه رقابت قدرت های بیرونی با گروه های داخلی و جنگ مسلحانه گره خورده، هزینه اصلی آن را مردم افغانستان پرداخته اند. پیام تازه محترم انجنیر حکمتیار، رهبر خردمند حزب اسلامی افغانستان، بر همین نقطه انگشت می گذارد: افغانستان نباید بار دیگر میدان جنگ نیابتی قدرت های بیرونی شود و افغان ها نباید ابزار رقابت دیگران قرار گیرند.

نهضت

www.nuhzat.com