مسلمان ځوان ځانګړنې او مسؤلیتونه
لیکوال: نصرت الله جهادیار
ځواني د انسان د ژوند هغه پړاو دی چې د ځواک، زړورتیا، فکر، احساس او عمل موسم بلل کېږي. دا وخت د انسان د ژوند تر ټولو قیمتي شېبې دي، ځکه د همدې عمر په موده کې د انسان ارادې لوړې وي، ذهن تازه وي او زړه له امیده ډک وي. که دا پړاو سمه لار ومومي، نو انسان خپل راتلونکی په رڼا بدلولی شي، خو که دا عمر د بېهدفۍ، غفلت او بېپروايۍ ښکار شي، نو ټول ژوند یې د پښمانۍ له تیارو ډک شي. اسلام د ځوانانو مقام ته ځانګړې پاملرنه کړې ده، ځکه د امت راتلونکی د ځوان نسل په لاس جوړېږي. نبي کریم ﷺ فرمایي: «اووه کسان دي چې الله به د قیامت په ورځ د خپل عرش تر سیوري لاندې کړي، له هغوی یو هغه ځوان دی چې په ځوانۍ کې یې د الله عبادت کړی وي.» دا حدیث څرګندوي چې د ځوانۍ عبادت، اطاعت او تقوا د الله جل جلاله په دربار کې څومره لوړ مقام لري.
مسلمان ځوان هغه څوک دی چې د خپل ایمان، فکر او عمل واګې د الله او د رسول د لارښوونو له مخې چلوي. ایمان د ده د زړه څراغ دی او تقوا یې د روح زینت. هغه د دنیا د فریبونو او د شهوتونو د سیلاب پر وړاندې د صبر او ارادې د زغره لاندې ولاړ وي. قرآن کریم د کهف د اصحابو په اړه وايي: «إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى»؛ بېشکه هغوی ځوانان وو چې پر خپل رب یې ایمان راوړی و، نو موږ د هدایت لاره ورته زیاته کړه. دا آیت د هر مسلمان ځوان لپاره یو پیغام لري چې د الله په ایمان ټینګ پاتې شي، ځکه ایمان هغه قوت دی چې انسان له باطنه جوړوي او د ژوند له هر ازمېښت سره د بریا توان ورکوي.
مسلمان ځوان باید د علم مینهناک وي، ځکه علم د انسان د ذهن رڼا او د امت د پرمختګ بنسټ دی. نبي ﷺ فرمایلي دي: «د علم طلب پر هر مسلمان فرض دی.» علم د ژوند د تګلارې څراغ دی او هماغه څوک بریالي کېږي چې خپل عقل او پوهه د خیر او اصلاح لپاره وکاروي. ځواني د زدهکړې، فکر او ابتکار عمر دی. هغه ځوان چې په دې موده کې ځان د علم، اخلاقو او مهارتونو په زیور سمبال کړي، د ژوند هره دروازه به پرې خلاصه وي.
خو علم یوازې د کتاب تر پاڼو نه محدودېږي، بلکې د عمل، ادب او اخلاقو په زړونو کې ځای نیسي. د مسلمان ځوان اخلاق باید د اسلام د رحمت هنداره وي. هغه باید رښتینی، حلیم، صادق، مهربان، او باادبه وي. د نبي ﷺ ژوند موږ ته دا درس راکوي چې ښه اخلاق د ایمان بشپړتیا ده. هغه څوک چې د خلکو سره په نرموالي، عدل او انصاف چلند کوي، د الله د رضا لار مومي. ځواني هغه وخت ښکلي کېږي چې انسان د غرور، غوسې او ځانخواهۍ پر ځای عاجزي او تواضع غوره کړي.
ځواني د احساساتو موسم دی، نو یو مسلمان ځوان باید د صبر او زغم خاوند وي. د ژوند ستونزې، ازمېښتونه او خنډونه د انسان د جوړېدو سبب دي. قرآن کریم وایي: «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِينَ»؛ بېشکه الله د صبر کوونکو سره دی. مسلمان ځوان باید د ستونزو پر وړاندې نه ماتیږي، بلکې د قوي ارادې په مټ د بریا خوا ته ګام اخلي.
له بلې خوا، وخت د انسان تر ټولو ستر نعمت دی. نبي ﷺ فرمایي: «دوه نعمتونه شته چې ډېری خلک پکې غافل دي: روغتیا او فرصت.» ځواني هغه فرصت دی چې که ضایع شو، بیا نه راګرځي. هوښیار ځوان خپل وخت بېځایه کارونو ته نه ضایع کوي، بلکې د عبادت، علم، کار، خدمت او ځان جوړونې لپاره یې کاروي. د وخت ارزښت درک کول د بریالي ژوند بنسټ دی.
مسلمان ځوان د خپل ایمان د ساتنې مسؤلیت لري. نن سبا نړۍ د فکري یرغل، مادي غوښتنو او فحشا له فتنو ډکه ده. دا هر څه د ځوان د ایمان لپاره ازموینه ده. د دې فتنو پر وړاندې یوازینۍ وسله تقوا، عبادت، او د صالح ملګرو ملګرتیا ده. هغه ځوان چې د قرآن تلاوت، ذکر او دعا سره خپل زړه ژوندی وساتي، د هر ډول انحراف نه خوندي پاتې کېږي.
ځوان د کورنۍ او ټولنې د ملا تیر حیثیت لري. هغه باید د خپلو مور و پلار اطاعت وکړي، د مشرانو درناوی وکړي، او د کوچنیانو سره مهربان وي. د ټولنې د اصلاح، صفا او سواد لپاره کار کول د مسلمان ځوان د مسؤلیت برخه ده. د امت د خدمت احساس هغه روحیه ده چې د امت د بیدارۍ سبب ګرځي. که هر ځوان په خپل چاپېریال کې د خیر کارونه پیل کړي، ټولنه به له تیارو نه رڼا ته لاړه شي.
اسلام موږ ته دا هم راښيي چې د دین دعوت او دفاع یوازې د علماوو کار نه دی، بلکې د هر باایمانه ځوان مسؤلیت هم دی. یو مسلمان ځوان باید د خپل عمل، اخلاقو او ښه چلند له لارې د اسلام ښایست نورو ته وښيي. د اسلام دفاع په قلم، علم، ادب، او اخلاقو کېږي، نه په تاوتریخوالي. هغه ځوان چې د خپل دین له ارزښتونو خبر وي، د امت عزت ساتلی شي.
په اسلامي تاریخ کې بېشمېره ځوانان تېر شوي چې د امت د ویاړ سبب ګرځېدلي دي. حضرت علي رضي الله عنه د بدر په میدان کې د زړورتیا بېسارې بېلګه ده، حضرت اسامه بن زید د نبي ﷺ په ژوند کې د پوځ مشري وکړه، حضرت مصعب بن عمیر د مدینې خلک د اسلام خوا ته راوبلل، او حضرت عبدالله بن عباس د علم د سمندر مثال شو. دا ټول د ځوانانو کارنامې دي، چې د ایمان، اخلاص او عمل له برکته د امت تاریخ روښانه کړ.
نننۍ نړۍ کې ځوان د ډېرو نويو ازموينو سره مخ دی. د ټکنالوژۍ ناسم استعمال، بېهدفي، بېکارۍ، او فکري ګډوډۍ هغه طوفانونه دي چې د ځوانانو فکرونه تښتوي. خو که یو ځوان د قرآن لار خپل کړي، د خپل دین او هویت ارزښت درک کړي، او د علم، اخلاقو او کار په مرسته ځان جوړ کړي، نو دا طوفانونه هېڅ زیان نه شي ور رسولای.
مسلمان ځوان باید په علمي او اقتصادي خپلواکي پسې هم هڅه وکړي. یو ملت هغه وخت پر خپلو پښو ولاړ شي، کله چې ځوانان یې د کسب، صنعت، او علمي پرمختګ په ډګر کې مخکښ وي. بېکار ځوان د امت د کمزورتیا نښه ده، خو هوډمن او زحمتکش ځوان د امت د قوت بنسټ دی.
اسلام د امت یووالي ته ډېره ارزښت ورکوي. مسلمان ځوان باید د قبیلوي، ژبني او سیاسي تعصبونو نه ځان وساتي او د ورورولۍ فضا پیاوړې کړي. موږ ټول د یوه امت غړي یو، زموږ رب یو دی، قرآن مو یو دی، او رسول مو یو دی. که ځوان نسل دا حقیقت درک کړي، امت به یو موټی شي او د عزت او پرمختګ دروازې به پرې خلاصې شي.
مسلمان ځوان د امت د راتلونکي امید دی. د ده ایمان، علم، اخلاق، او عمل د امت د عزت بنسټ جوړوي. ځواني یو امانت دی، او هر امانت د حساب وړ دی. هغه څوک چې دا نعمت د الله د رضا لپاره وکاروي، دنیا او آخرت دواړه به یې روښانه وي.
نو راځئ چې خپل ځواني د الله جل جلاله د عبادت، د علم د زدهکړې، د اخلاقو د ښکلا، او د امت د خدمت لپاره وقف کړو. راځئ چې له غفلت، بېهدفۍ او بېپروايۍ ځان وساتو. دا دنیا لنډه ده، خو هغه کارونه چې د الله د رضا لپاره کېږي، تل پاتې دي. که زموږ زړونه د ایمان په رڼا روښانه شي، که زموږ عقلونه د علم په زینت سمبال شي، او که زموږ عملونه د خیر سرچینه شي، نو موږ به د هغه امت د ځوانانو له ډلې شو چې الله پرې فخر کوي.
یا الله! زموږ ځوانانو ته د ایمان قوت، د علم توفیق، د اخلاقو ښکلا، او د عمل اخلاص ورکړه. هغوی د فتنو نه وساته، او د خپل دین او ملت د خدمت توفیق ورکړه. آمین یا رب العالمین.
